Çfarë është HPV?
HPV (Virusi Human Papilloma) është një virus shumë ngjitës që mund të shkaktojë lytha në zonën gjenitale si dhe disa lloje të kancerit, veçanërisht te gratë. Transmetohet përmes kontaktit të drejtpërdrejtë me lëkurën ose mukozat. Pasi hyn në organizëm, mund të qëndrojë në mënyrë të heshtur për një kohë të gjatë dhe të riaktivizohet kur sistemi imunitar dobësohet. Tek disa persona, infeksioni mund të kthehet në formë kronike me rikthime të përsëritura.
Pse është i rëndësishëm infeksioni me HPV?
Në mbarë botën, infeksionet me HPV janë bërë një problem serioz shëndetësor. Shkalla e përhapjes është rritur ndjeshëm për shkak të mënyrës së lehtë të transmetimit. HPV është infeksioni seksualisht i transmetueshëm më i zakonshëm që shkakton lytha në zonën gjenitale. Rreth 75% e grave seksualisht aktive infektohen me HPV të paktën një herë gjatë jetës së tyre. Edhe pse te burrat është po ashtu i përhapur, pasoja më të rënda shpesh shfaqen te gratë për shkak të lidhjes së virusit me kancerin e qafës së mitrës.
Testi Pap (smear) është normal – a mund të jem përsëri bartëse e HPV-së?
Po, është e mundur. Testi Pap kontrollon ndryshimet qelizore në qafën e mitrës, por nuk tregon drejtpërdrejt praninë e virusit. Edhe nëse rezultati i Pap testit është normal, rreth 25% e grave nën moshën 35 vjeç mund të jenë bartëse të HPV-së. Nëse testi Pap tregon ndryshime qelizore, mundësia që të jeni pozitive për HPV është mbi 50%.
Si mund të kuptoj nëse kam infeksion me HPV?
Shumica e infeksioneve me HPV kalojnë pa simptoma dhe eliminohen nga sistemi imunitar. Kur shfaqen shenja, më shpesh paraqiten si lytha në zonën gjenitale. Disa tipe të HPV-së mund të vendosen në qafën e mitrës pa shkaktuar lytha dhe të shkaktojnë ndryshime qelizore që mund të çojnë në kancer pas disa vitesh. Kjo aftësi për të vepruar në mënyrë të fshehur është një nga karakteristikat më të rrezikshme të virusit.
Si bëhet testi për HPV?
Te gratë, testi për HPV bëhet duke marrë një kampion nga qafa e mitrës me metodën e njëjtë si testi Pap. Ky kampion analizohet me metodën PCR (Reaksioni Zinxhir i Polimerazës) për të zbuluar ADN-në e virusit dhe për të identifikuar se cilit tip i përket. Në këtë mënyrë, përcaktohet nëse virusi paraqet rrezik të ulët apo të lartë për kancer.
Për shembull:
- Tipet 6 dhe 11 shkaktojnë lytha, por rrallë lidhen me kancer.
- Tipet 16 dhe 18 janë të rrezikshme dhe kanë lidhje të fortë me kancerin e qafës së mitrës.
Tipet më të shpeshta në popullatë janë:
- HPV Tipi 16 – 32%,
- HPV Tipi 6 – 17%,
- HPV Tipi 11 – 9%,
- HPV Tipi 18 – 6%.
Si bëhet testi për HPV te meshkujt?
Te burrat, testi për HPV nuk është pjesë e kontrollit rutinë. Megjithatë, nëse ekziston prania e lythave, partnerja është HPV pozitive ose ka histori të rrezikshme seksuale, testi mund të rekomandohet. Mostrat merren me pambuk steril nga zona të tilla si penisi, hyrja e uretrës, lëkura e skrotumit apo zona përreth anusit. Te meshkujt që kanë marrëdhënie seksuale me të njëjtin seks ose janë HIV pozitivë, rekomandohet marrja e kampionit nga kanali anal për shkak të rrezikut për kancer anal.
Edhe këto mostra analizohen me PCR për të përcaktuar nëse virusi është i pranishëm dhe cili është tipi i tij. Megjithëse testi për meshkuj nuk është i zakonshëm, ai mund të jetë shumë i dobishëm për grupet me rrezik të lartë.
A është HPV i përhapur në Shqipëri?
