Tipet e HPV-së dhe Shpeshtësia në Shqipëri
HPV (Virusi Human Papilloma) është një virus shumë i përhapur dhe deri më sot janë identifikuar mbi 300 tipe të ndryshme të tij. Rreth 40 prej tyre mund të shkaktojnë infeksione në zonat gjenitale dhe anale. Megjithatë, jo të gjitha tipet kanë të njëjtin nivel rreziku. Tipet e HPV-së klasifikohen në tre grupe kryesore sipas rrezikut që paraqesin për shëndetin:
🔵 Tipet e HPV-së me Rrezik të Ulët
Këto tipe shkaktojnë zakonisht lytha gjenitale, që janë të padëmshme për jetën dhe nuk çojnë në kancer. Megjithatë, janë ngjitëse dhe kërkojnë trajtim.
Tipet me rrezik të ulët janë:
6, 11, 40, 42, 43, 44, 54, 61, 62, 64, 66*, 67, 69, 70, 71, 72, 73, 74, 81, 83, 84, 87, 89, 90, 91
*66 përmendet në disa burime si rrezik mesatar apo i lartë.
Tipat me rrezik të ulët dhe ata me rrezik të lartë
🟡 Tipet e HPV-së me Rrezik Mesatar (Potencialisht të Lartë)
Këto tipe janë lidhur me ndryshime qelizore në disa studime, por nuk është vërtetuar plotësisht që shkaktojnë kancer.
Tipet me rrezik të mesëm janë:
26, 30, 34, 53, 66*, 67, 68, 69, 70, 73, 82, 85, 97
🔴 Tipet e HPV-së me Rrezik të Lartë
Këto tipe janë të lidhura drejtpërdrejt me kancerin e qafës së mitrës dhe disa lloje të tjera kanceri. Është shumë e rëndësishme të zbulohen dhe ndiqen në kohë.
Tipet me rrezik të lartë janë:
16, 18, 31, 33, 35, 39, 45, 51, 52, 56, 58, 59, 68, 82
HPV Tipet 16 dhe 18 janë përgjegjëse për rreth 70% të rasteve me kancer të qafës së mitrës.
Shpeshtësia e HPV-së në Shqipëri
Studimet e kryera në Shqipëri tregojnë se veçanërisht tek gratë e reja, tipet me rrezik të lartë janë të përhapura në mënyrë të konsiderueshme.
- Gratë e moshës 18–24 vjeç: prevalenca e infeksionit me HPV është 24.87%
- Tipet më të shpeshta:
- HPV Tipi 16 – 21.05%
- HPV Tipi 18 – 10.52%
(Të dhëna nga ISHP) - Në një studim tjetër, 84.6% e grave të testuara rezultuan pozitive për të paktën një tip të HPV-së. Tipi më i shpeshtë i zbuluar ishte HPV Tipi 16
(Burimi: JBS 2023)
Lidhja midis Kancerit të Qafës së Mitrës dhe HPV-së
- Çdo vit, rreth 133 gra në Shqipëri diagnostikohen me kancer të qafës së mitrës
- Rreth 74 gra humbin jetën çdo vit për shkak të kësaj sëmundjeje
- Ky është kanceri i dytë më i shpeshtë tek gratë e moshës 15–44 vjeç
(Burimi: HPV Information Centre – Shqipëri)
Çfarë Duhet të Bëj?
- Testi për HPV dhe testi PAP (smear) janë metodat më të efektshme për të parandaluar kancerin e qafës së mitrës
- Që nga viti 2019, Shqipëria ka zbatuar një program kombëtar për kontroll falas për gratë e moshës 40–50 vjeç
- Nëse vini re lytha, rrjedhje të pazakonta apo dhimbje në zonën gjenitale, kontaktoni menjëherë një gjinekolog
Autor: Asst. Prof. Eser Ağar, MD — Obstetër-gjinekolog
Informacioni në këtë faqe është për qëllime informative; një ekzaminim nga mjeku është i nevojshëm për diagnozë dhe trajtim.
Rishikim mjekësor: Asst. Prof. Eser Ağar, MD —