Struktura dhe Rëndësia e Virusit HPV
HPV (Virusi Human Papilloma) është një nga viruset më të përhapura që transmetohet seksualisht, duke prekur si gratë ashtu edhe burrat në mbarë botën. Sot dihet se rreth 5% e të gjitha rasteve me kancer të shkaktuara nga viruse apo baktere lidhen drejtpërdrejt me infeksionin nga HPV.
HPV transmetohet përmes kontaktit të drejtpërdrejtë me lëkurën ose mukozat. Pasi hyn në trup, zakonisht brenda 2-3 muajve mund të shkaktojë shfaqjen e lythave, megjithatë kjo periudhë mund të ndryshojë në varësi të sistemit imunitar dhe karakteristikave individuale. Në gjuhën e përditshme, HPV quhet edhe “virusi i lythave” dhe mund të shkaktojë lytha në zona të ndryshme të trupit, por më së shpeshti shfaqet në zonën gjenitale. Në terminologjinë mjekësore, këto njihen si “lytha gjenitale”, ndërsa në gjuhën popullore si “lytha në ijë”.
Studimet tregojnë se rreth 75% e grave seksualisht aktive mund të infektohen me HPV gjatë jetës së tyre. Megjithatë, të jesh i infektuar me HPV nuk do të thotë që patjetër do të shfaqen lytha. Tek shumë persona, virusi nuk jep simptoma dhe kalon në heshtje. Lajmi i mirë është se në 80-90% të rasteve, virusi eliminohet nga sistemi imunitar brenda 1-2 viteve.
Në disa raste, HPV mund të qëndrojë i fshehur në trup dhe të aktivizohet sërish kur sistemi imunitar dobësohet, duke shkaktuar lytha ose ndryshime qelizore. Kjo tregon se HPV nuk është gjithmonë një infeksion kalimtar dhe mund të çojë në pasoja afatgjata për shëndetin.
Ekzistojnë qindra tipe të ndryshme të HPV-së. Disa tipe shkaktojnë vetëm lytha (si tipi 6 dhe 11), ndërsa disa të tjerë mund të shkaktojnë edhe lytha edhe kancer (si tipi 16 dhe 18). Të ashtuquajturit “tipa me rrezik të lartë” mund të shkaktojnë kancer në qafën e mitrës, vulvë, vaginë, penis, anus apo fyt, por kjo ndodh pas një periudhe të gjatë kohore – zakonisht 10 deri në 15 vjet. Prandaj, zbulimi i hershëm është shumë i rëndësishëm.
Në mostrat që marrim nga pacientët që paraqiten në klinikën tonë me ankesa për lytha në zonën gjenitale, shumë shpesh hasim më shumë se një tip të virusit HPV. Kjo tregon se një person mund të jetë i infektuar në të njëjtën kohë si me tipe me rrezik të ulët, ashtu edhe me tipe me rrezik të lartë. Për këtë arsye, është shumë e rëndësishme të bëhet tipizimi i virusit HPV për të përcaktuar nëse ai përbën rrezik për shëndetin.
Disa tipe të virusit që zakonisht shkaktojnë lytha në duar, këmbë apo pjesë të tjera të trupit, mund të japin shenja të ngjashme edhe në zonën gjenitale, edhe pse rrallë. Në këto raste, testet e tipizimit mund të tregojnë tipe HPV që nuk janë nga ato 40 që zakonisht infektojnë zonën gjenitale. Këto tipe zakonisht identifikohen si "universal" dhe kanë rrezik shumë të ulët për të shkaktuar kancer në zonën gjenitale.